Tháo gỡ nút thắt bản quyền phim lưu trữ – giải pháp thúc đẩy điện ảnh Việt Nam

COV -Ngày 25/11/2025, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội thảo khoa học “Phát huy giá trị tư liệu hình ảnh động lưu trữ trong tình hình hiện nay”, vấn đề bản quyền trong công tác khai thác tư liệu phim lưu trữ đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của các chuyên gia pháp lý, quản lý và đại diện ngành điện ảnh. Hội thảo được tổ chức nhằm tìm giải pháp tháo gỡ những vướng mắc pháp lý, kỹ thuật đang cản trở việc bảo tồn và phát huy giá trị các tác phẩm điện ảnh lưu trữ.

Tại hội thảo, Bà Nguyễn Thị Ngọc Hà – Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý và Hợp tác quốc tế về quyền tác giả, quyền liên quan (Cục Bản quyền tác giả) – nhấn mạnh cần hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến quyền tác giả đối với phim lưu trữ để xác định rõ cơ quan đại diện Nhà nước. Bà đề xuất sửa đổi Điều 42 Luật Sở hữu trí tuệ và xây dựng cơ chế phù hợp để khai thác thương mại tác phẩm mà vẫn khuyến khích sáng tạo và tiết kiệm ngân sách.

Luật sư Lê Quang Vinh chỉ ra rằng một trong những rào cản lớn nhất là khác biệt về bảo hộ quyền tác giả giữa Việt Nam và thị trường quốc tế, gây khó khăn khi đưa phim Việt ra thế giới. Ông kiến nghị chuyển từ tư duy “bảo tồn tĩnh” sang “khai thác động”, tận dụng các nền tảng OTT/Streaming toàn cầu để tạo nguồn thu bản quyền bền vững, đồng thời đầu tư vào phục chế chất lượng cao như 4K, phụ đề chuyên nghiệp.

Về phía cơ quan quản lý, Ông Phạm Cao Thái – Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch – chia sẻ Bộ đang nghiên cứu khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý. Trọng tâm là xác định cơ quan đại diện Nhà nước có thẩm quyền ký kết hợp đồng khai thác, xác định tỷ lệ phân chia tiền bản quyền cho những người tham gia sáng tạo (biên kịch, đạo diễn, nhạc sĩ…). Đồng thời, Bộ dự kiến trình Chính phủ ban hành Nghị định mới về quản lý tư liệu hình ảnh động lưu trữ nhằm tạo cơ sở pháp lý chặt chẽ hơn cho công tác khai thác phim lưu trữ ở Việt Nam.