COV - Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo (AI), đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam ban hành một đạo luật độc lập, chuyên biệt để điều chỉnh toàn diện các hoạt động liên quan đến nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và quản lý trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế cho chuyển đổi số, kinh tế số và xã hội số, đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động nắm bắt các công nghệ nền tảng của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Ảnh: Báo Điện tử Nhân dânLuật Trí tuệ nhân tạo gồm 8 chương, 35 điều, quy định rõ các nguyên tắc, chính sách của Nhà nước đối với AI; quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia phát triển, cung cấp và sử dụng hệ thống AI; cũng như cơ chế quản lý nhà nước, giám sát rủi ro và xử lý vi phạm trong lĩnh vực này. Theo nghị quyết của Quốc hội, Luật sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026, tạo hành lang pháp lý chính thức cho hoạt động AI tại Việt Nam.
Về tổng thể, Luật được xây dựng theo hướng cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo đảm an toàn xã hội, đặt con người vào vị trí trung tâm trong toàn bộ vòng đời của hệ thống trí tuệ nhân tạo. Thay vì tiếp cận theo hướng siết chặt quản lý, Luật lựa chọn mô hình quản trị rủi ro, phân loại hệ thống AI theo mức độ tác động để áp dụng các yêu cầu quản lý phù hợp, qua đó vừa khuyến khích sáng tạo, vừa hạn chế các nguy cơ tiềm ẩn đối với quyền con người, trật tự xã hội và an ninh quốc gia.
Một trong những điểm đáng chú ý của Luật là việc xác lập rõ trách nhiệm của chủ thể phát triển, cung cấp và sử dụng AI, đặc biệt trong các trường hợp hệ thống AI gây ra rủi ro hoặc tác động tiêu cực. Luật cũng nhấn mạnh các yêu cầu về minh bạch, khả năng giải trình và kiểm soát, nhằm bảo đảm AI không trở thành vùng xám pháp lý nằm ngoài sự điều chỉnh của Nhà nước.
Việc Quốc hội thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo không chỉ có ý nghĩa về mặt pháp lý, mà còn mang tính chiến lược dài hạn. Trong bối cảnh AI đang tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực từ kinh tế, văn hóa, giáo dục đến quốc phòng, an ninh, sự ra đời của Luật là nền tảng quan trọng để Việt Nam chủ động định hình cách thức AI được phát triển và sử dụng một cách có trách nhiệm, phù hợp với chuẩn mực quốc tế nhưng gắn chặt với điều kiện thực tiễn trong nước.