COV - Theo đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước về quyền tác giả, quyền liên quan, nhận thức của tổ chức, doanh nghiệp và người dân về quyền tác giả, quyền liên quan trong thời gian qua đã có chuyển biến tích cực.
Ngày càng nhiều doanh nghiệp, nền tảng số, đơn vị truyền thông và người sáng tạo nội dung hiểu rằng việc sử dụng một tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng hay nội dung số không đơn thuần là vấn đề “có thể truy cập được trên Internet” mà phải đi kèm với việc tôn trọng và thực hiện đầy đủ các quyền của chủ sở hữu.
Tuy nhiên, phải thẳng thắn nhìn nhận rằng ý thức tuân thủ bản quyền vẫn chưa đồng đều và còn khoảng cách khá lớn giữa nhận thức và hành động. Đặc biệt, trên môi trường số, tốc độ lan truyền và khả năng sao chép nội dung rất nhanh khiến một bộ phận người sử dụng vẫn có tâm lý cho rằng nội dung đã được đăng tải công khai thì có thể tự do tải xuống, sao chép, đăng lại hoặc sử dụng cho mục đích kinh doanh. Đây là một nhận thức chưa đúng.
Nhận thức và ý thức tuân thủ bản quyền của người sử dụng nội dung số. Ảnh minh họaMột số hành vi vi phạm phổ biến hiện nay cần tiếp tục tập trung chấn chỉnh là: tự ý sao chép, đăng tải lại phim, âm nhạc, chương trình truyền hình, sách, hình ảnh và các nội dung số khác khi chưa được phép; sử dụng nội dung của người khác để xây dựng video, livestream, podcast hoặc các sản phẩm thương mại mà không thực hiện nghĩa vụ về bản quyền; cắt ghép, biên tập hoặc reup nội dung để thu hút lượt xem, quảng cáo, kiếm tiền; sử dụng phần mềm, trò chơi và các sản phẩm số không có bản quyền hợp pháp. Đáng lưu ý là tình trạng một số website, tài khoản mạng xã hội hoặc nền tảng trung gian tiếp tục khai thác nội dung vi phạm bản quyền với mục đích thu lợi.
Bên cạnh đó, cũng lưu ý một vấn đề rất phổ biến là sử dụng tác phẩm “vì không biết”. Việc không biết tác phẩm thuộc quyền của ai hoặc không biết phải xin phép ở đâu không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm. Người sử dụng cần chủ động kiểm tra nguồn gốc, tình trạng quyền và phạm vi được phép sử dụng trước khi khai thác nội dung, đặc biệt khi sử dụng cho hoạt động kinh doanh, quảng cáo, truyền thông hoặc tạo doanh thu.
Trong thời gian tới, Cục Bản quyền tác giả sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn để người dân, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia môi trường số hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan thực thi, các nền tảng và các tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả, quyền liên quan để phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm.
Quan điểm là bảo vệ bản quyền không nhằm hạn chế sáng tạo hay cản trở việc sử dụng nội dung số, mà nhằm tạo ra một môi trường trong đó người sáng tạo được hưởng thành quả chính đáng từ lao động của mình, còn người sử dụng được tiếp cận và khai thác nội dung một cách hợp pháp, minh bạch. Đây cũng là điều kiện quan trọng để xây dựng một môi trường sáng tạo lành mạnh và thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo trong thời đại số.