COV - Ngày 11/8/2026, tại Hà Nội, Cục Bản quyền tác giả phối hợp với Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử tổ chức buổi làm việc với Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh nhằm tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn những quy định mới được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 287/2026/NĐ-CP ngày 17/7/2026 của Chính phủ quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí, xuất bản và các quy định của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan.
Buổi làm việc tập trung vào những vấn đề thực tiễn mà cơ quan báo chí địa phương đang quan tâm trong quá trình chuẩn bị triển khai các quy định mới, nhất là việc xác định, chi trả tiền bản quyền trong hoạt động sáng tạo và khai thác, sử dụng quyền tác giả tác phẩm báo chí, cơ chế thực hiện đối với các nhiệm vụ sử dụng ngân sách nhà nước, vấn đề xây dựng định mức, đơn giá cũng như cách thức quản lý, khai thác quyền tác giả, quyền liên quan trong hoạt động báo chí đa loại hình, đa nền tảng.
Chủ động tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn thực hiện pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan
Phát biểu tại buổi làm việc, Bà Phạm Thị Kim Oanh, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả nhấn mạnh, trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng, việc thực thi đầy đủ, hiệu quả pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan là yêu cầu quan trọng đối với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân.
Thời gian qua, Cục Bản quyền tác giả đã tăng cường các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, hướng dẫn pháp luật, tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm, tập huấn và làm việc trực tiếp với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhằm kịp thời trao đổi, giải đáp những vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Đặc biệt, trước thời điểm Nghị định số 287/2026/NĐ-CP có hiệu lực, việc tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với cơ quan báo chí có ý nghĩa thiết thực, giúp các đơn vị chủ động nghiên cứu, chuẩn bị phương án tổ chức thực hiện, đồng thời nhận diện những vấn đề cần tiếp tục được hướng dẫn, thống nhất trong quá trình triển khai.
Từ “tiền nhuận bút, tiền thù lao” đến cách tiếp cận đầy đủ hơn về “tiền bản quyền”
Một trong những nội dung được trao đổi tại buổi làm việc là sự thay đổi trong cách tiếp cận của pháp luật về khoản tiền trả cho việc sáng tạo, chuyển giao và khai thác, sử dụng quyền tác giả, quyền liên quan.
Luật Sở hữu trí tuệ được sửa đổi, bổ sung trong những năm gần đây đã từng bước hoàn thiện cơ sở pháp lý về tiền bản quyền. Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, tiền bản quyền không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ khoản chi trả cho việc sáng tạo ra tác phẩm mà còn bao gồm khoản tiền trả cho việc chuyển giao quyền tác giả, quyền liên quan đối với tác phẩm, cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình và chương trình phát sóng. Việc sử dụng thuật ngữ “tiền bản quyền” vì vậy phản ánh đầy đủ hơn bản chất của các quan hệ pháp lý cơ bản trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.
Trên cơ sở đó, Nghị định số 287/2026/NĐ-CP tiếp tục cụ thể hóa cơ chế tiền bản quyền trong từng lĩnh vực có sử dụng ngân sách nhà nước, trong đó có lĩnh vực báo chí.
Làm rõ cơ chế tiền bản quyền trong hoạt động báo chí
Đối với các nội dung báo chí được sản xuất theo nhiệm vụ đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu sử dụng nguồn ngân sách nhà nước, Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định: Tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm báo chí thuộc loại hình báo chí in và báo chí điện tử được thực hiện theo pháp luật về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu. Tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm báo chí thuộc loại hình phát thanh, truyền hình được chi trả trong đơn giá sản xuất tác phẩm báo chí đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc xây dựng đơn giá phục vụ hoạt động cung cấp dịch vụ công của các cơ quan báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã ban hành Thông tư số 01/2026/TT-BVHTTDL ngày 12/3/2026 quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ sản xuất chương trình phát thanh, chương trình truyền hình và Thông tư số 23/2026/TT-BVHTTDL ngày 06/8/2026 quy định về định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ sản xuất tác phẩm báo chí in, báo chí điện tử và in báo chí in, đăng tải báo chí điện tử.
Bên cạnh tiền bản quyền sáng tạo, Nghị định số 287/2026/NĐ-CP cũng quy định về tiền bản quyền khai thác, sử dụng tác phẩm báo chí. Đối với báo chí in, báo chí điện tử, mức tiền bản quyền khai thác, sử dụng được xác định trên cơ sở các tiêu chí như tần suất, thời lượng, vị trí, mục đích, phạm vi, hình thức, phương tiện khai thác, sử dụng và doanh thu nếu có, đồng thời không thấp hơn mức tối thiểu được Nghị định quy định. Đối với phát thanh, truyền hình, Nghị định quy định khung chi trả và các nguyên tắc xác định tiền bản quyền trong những trường hợp khai thác, sử dụng cụ thể.
Việc phân định các khoản tiền bản quyền sáng tạo, khai thác, sử dụng là nội dung có ý nghĩa quan trọng, giúp cơ quan báo chí xác định đúng bản chất, căn cứ phát sinh và phương thức thực hiện từng khoản chi, tránh đồng nhất tiền bản quyền với các khoản chi phí khác trong quá trình tổ chức sản xuất, phát hành và khai thác sản phẩm báo chí.
Quang cảnh buổi làm việcTăng cường quản trị quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường báo chí đa nền tảng
Bên cạnh các vấn đề về tiền bản quyền, buổi làm việc cũng trao đổi về những yêu cầu đặt ra đối với cơ quan báo chí trong việc quản lý quyền tác giả, quyền liên quan trong quá trình sản xuất và khai thác nội dung.
Trên thực tế, một sản phẩm báo chí có thể đồng thời liên quan đến nhiều lớp quyền, như quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc, văn học, nhiếp ảnh; quyền liên quan của người biểu diễn; quyền liên quan của chủ sở hữu bản ghi âm, ghi hình hay quyền liên quan của tổ chức phát sóng. Do đó, cơ quan báo chí cần chủ động xác định nguồn gốc nội dung, chủ thể quyền, phạm vi quyền được phép khai thác, sử dụng và các nghĩa vụ về xin phép, trả tiền bản quyền, ghi tên tác giả, ghi nguồn cũng như bảo đảm sự toàn vẹn của tác phẩm theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, các cơ quan báo chí cần từng bước xây dựng quy trình quản trị bản quyền nội bộ, lưu trữ hồ sơ chứng minh quyền, kiểm soát các quyền tác giả, quyền liên quan đối với sản phẩm báo chí trước khi phát hành, xuất bản, phát sóng, đăng tải và chủ động áp dụng các biện pháp phù hợp để bảo vệ sản phẩm báo chí của mình khi bị sử dụng trái phép.
Chủ động chuẩn bị để triển khai hiệu quả Nghị định số 287/2026/NĐ-CP
Tại buổi làm việc, Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh đã trao đổi nhiều vấn đề thực tiễn liên quan đến việc triển khai thực hiện Nghị định số 287/2026/NĐ-CP, trong đó tập trung vào giai đoạn chuyển tiếp giữa các quy định trước đây và các quy định mới tại Nghị định số 287/2026/NĐ-CP, việc xây dựng đơn giá sản phẩm báo chí dựa trên các định mức kinh tế - kỹ thuật được ban hành, cơ chế giao nhiệm vụ, đặt hàng và việc xác định các khoản tiền bản quyền trong quá trình sản xuất, khai thác tác phẩm báo chí.
Đại diện Cục Bản quyền tác giả và Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử ghi nhận các vấn đề được cơ quan báo chí đặt ra và cho rằng đây là những nội dung hết sức thiết thực, cần được trao đổi, hướng dẫn cụ thể để tạo thuận lợi cho các cơ quan báo chí trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao và các hoạt động chuyên môn của cơ quan. Nhiều nội dung đã được làm rõ tại buổi làm việc.
Việc tổ chức các buổi làm việc trực tiếp với cơ quan báo chí là một trong những hoạt động nhằm tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đồng thời kịp thời nắm bắt những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn để nghiên cứu, hướng dẫn triển khai các quy định mới.
Thông qua hoạt động này, Cục Bản quyền tác giả tiếp tục khuyến khích các cơ quan báo chí chủ động nghiên cứu pháp luật, xây dựng cơ chế quản trị quyền tác giả, quyền liên quan phù hợp với đặc thù hoạt động của đơn vị; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý chuyên ngành và cơ quan tài chính để bảo đảm việc triển khai Nghị định số 287/2026/NĐ-CP được thống nhất, đúng quy định và phù hợp với thực tiễn./.